Faton Piraj, opojani që bëri shpikjen gjeniale për motorin “Porsche”

Mekanizmi konstruktiv, që prej mbi 10 vitesh, me sukses e përpunon edhe sot e kësaj dite vrimën e motorit (që e mundëson shpejtësinë e sigurtë deri mbi 330 km/h), është konstruktuar nga Faton Piraj, opojani nga fshati Plavë, komuna e Dragashit. Pra është ky opojani që e bëri ‘Porsche’-në me ‘gjak shqiptari’ në brendinë e sajë, shkruan Opoja Sot.

Faton Piraj jeton në Vjenë të Austrisë. Ai ka studiuar për inxhieneri mekanike dhe punon në industrinë e veturave luksoze. Piraj ëshë modest për shpikjen, të bërë që para 10 viteve dhe me krenari e thotë fjalinë “Atdhetar mund të bëhesh edhe ndryshe”.

“Motori i veturave moderne ‘Porsche’ e ka nje vrimë të shkallëzuar, në të cilën eshte i pozicionuar boshti i kollodokut (boshti ku lidhen manivelat e pistonave të motorit). Kjo vrimë, që përbëhet nga disa pjesë, ka saktësinë (tolerancën) aksiale e cilindrike nën 0,005 mm, pra nën 5 të mijtat e milimetrit (saktësi shumë e lartë shkaku i rrotullimeve të larta të motorit me mbi 6700 rrotullime në minutë). Për ta hapur dhe përpunuar këtë vrimë nuk mjaftonin kushinetat (llagerat) standarde e as ato speciale mekanike, ku do të vendosej vegla boshtore gdhendëse, shkaku i saktësise së tyre të pamjaftueshme (mbi 0,005mm)”, thotë inxhinieri Piraj.

U desht pra shpikja dhe vetkonstruimi i ca kushinetave hidraulike për ta arritur këtë saktësi shkencore. Sfidë e rëndë shkencore dhe tensione të larta nervash, para se cilës gati se u patën dorëzuar personelit udhëheqes të ‘Porsche’-së. Ngadhnjimi i kësaj sfide e përmirësoi ‘jetën’ e veturës së sotme moderne ‘Porsche’ (çmimi i saj është mbi 250.000 euro). Nje sfidë tjetër ishte edhe shuarja e dridhjeve të veglës, që i shkaktonte materiali jo i bollshëm në ato pjesë.

I thjeshtë deri në fund. I tërë ky sukses për intelektualin Piraj nuk ka ndonjë “aha efekt” të madh, por ai me dashuri e krenari e thotë se “Shqiptaria është e para që duhet përkrahur. Në bazë të sajë ne edhe mund të ekzistojmë dhe të punojmë. Pa të mund të jemi gjithçka, por kurrë krenar”. /Opoja Sot